|
Trądzik to zmora nastolatków. Pryszcze, zaskórniki, grudki, nacieki – spędzają sen z powiek nie tylko dziewczętom ale i chłopcom w wieku od 11 do 18 roku życia, a czasem, jeśli jego postać jest bardziej skomplikowana, przez część dorosłego życia. Podstawową sprawą w walce o ładną cerę jest „poznać przeciwnika”, czyli dowiedzieć się wszystkiego o tej dolegliwości. Ważne jest także, aby odpowiednie zasady pielęgnacji i postępowania profilaktycznego ze skórą trądzikową weszły wszystkim nastolatkom w nawyk.
Co to jest trądzik pospolity ?
Trądzik pospolity (acne vulgaris) należy do najczęściej występujących chorób skóry, przeważnie u młodzieży w okresie dojrzewania. Problem dotyczy gruczołów łojowych, głównie twarzy, pleców i klatki piersiowej.
Trądzik występuje w różnych postaciach. Charakteryzują się one wielością różnych współistniejących wykwitów, przy czym dominacja jednych warunkuje konkretną jego odmianę.
W wieku dojrzewania trądzik jest fizjologicznie związany ze wzmożoną produkcją sebum (łoju skórnego) pod wpływem hormonów płciowych (androgenów). Nastolatki w tym okresie narażone są na huśtawkę hormonalną, która powoduje nadprodukcję gruczołów łojowych i nadmierne rogowacenie ich ujść.
Przed miesiączką, kiedy produkcja żeńskich hormonów płciowych wzrasta, zwiększa się również ilość sebum. Sytuacja ta normalizuje się zazwyczaj dopiero na początku następnego cyklu, gdy skóra w sposób naturalny zaczyna się oczyszczać. Często obserwowana poprawa cery i ustąpienie lub złagodzenie objawów trądziku w czasie ciąży, związane jest właśnie z korzystnymi zmianami hormonalnymi.
Pamiętaj!
- Nadmiar tłuszczu na skórze plus zrogowaciałe komórki naskórka są doskonałą pożywką dla beztlenowych bakterii (propionibacterium acne), które wytwarzają enzymy rozkładające sebum do wolnych kwasów tłuszczowych nasilających stan zapalny.
- Na skórze łojotokowej bardzo dobrze rozwijają się też bakterie tlenowe (Staphylococcus species), grzyby drożdżopodobne (Pityrosporum ovale) i roztocza (Demodex folliculorum).
- Stąd już tylko mały krok do powstania brzydkich zmian, takich jak zaskórniki zamknięte (wystające grudki w kolorze skóry) lub otwarte (ciemnobrązowe lub czarne punkciki), a w konsekwencji zmiany zapalne (grudki, krostki, a nawet nacieki i cysty ropne).
- Trądzik jest chorobą wieloczynnikową. Czynniki zewnętrzne, takie jak nieprawidłowo stosowane kosmetyki i leki oraz praca w podwyższonej temperaturze, zadymionych lub zakurzonych pomieszczeniach, mogą nasilać ten proces.
Odmiany trądziku
Najczęściej mamy do czynienia z trądzikiem zaskórnikowym (przewaga zaskórników otwartych lub zamkniętych) oraz grudkowo-krostkowym (przeważają łagodne formy zapalne, które ustępują bez pozostawiania śladów). Niestety, występują także cięższe postacie trądziku pospolitego: tzw. trądzik ropowiczy (z ropnymi cystami, po których na ogół pozostają blizny), trądzik skupiony (skomplikowana forma naciekowa, występująca głównie u mężczyzn), trądzik bliznowcowy (powstają blizny już w obrębie wykwitów) i najcięższa postać, wymagająca hospitalizacji - trądzik uogólniony, o ciężkim przebiegu, z gorączką i bólami stawowymi.
Należy jeszcze wspomnieć o trądziku kosmetycznym (czynnikami wywołującymi są źle dobrane, za ciężkie kosmetyki, zwłaszcza kolorowe) oraz trądziku neuropatycznym, którego przyczyną jest ciągłe drapanie i wyciskanie każdej najmniejszej zmiany na skórze.
Sytuacje stresowe (klasówka, kłótnie w domu, problemy uczuciowe) mogą znacznie nasilać objawy trądziku.
Pamiętaj! Nie wyciskaj głębszych krostek i grudek na dekolcie. W 99 proc. pozostaną potem znaki, z którymi przez lata nie będziesz sobie mogła poradzić.
Co robić aby nie dopuścić do powstania trądziku ?
Najważniejszą rzeczą jest przestrzeganie higieny. Skórę tłustą (przetłuszczającą się) należy troskliwie pielęgnować. Taka skóra błyszczy się już w godzinę po dokładnym jej odtłuszczeniu. Jest jednak gruba, odporna na słońce, mróz i wiatr, dobrze znosi wodę i mydło, a po umyciu nie pozostawia uczucia ściągnięcia.
Pięć przykazań odpowiedniej pielęgnacji
- Przede wszystkim należy myć ją odpowiednimi preparatami do cery tłustej trzy razy dziennie – rano po wstaniu z łóżka, po przyjściu do domu po zajęciach i wieczorem przed pójściem spać). Nigdy nie należy stosować zwykłego, alkalicznego mydła, które zmniejsza odporność skóry.
- Po umyciu koniecznie trzeba przywrócić skórze właściwe pH za pomocą odpowiedniego toniku – najlepiej specjalnego do skóry tłustej. Preparaty z alkoholem są często powodem nadmiernego wysuszenia naskórka i całkowitego zniszczenia ochronnej warstwy skóry.
Pamiętaj! Pod żadnym pozorem nie wolno położyć się spać z nie umytą twarzą!
- Jeśli przetłuszczają się włosy należy myć je tak często, jak tego wymagają, nawet codziennie!
- Przynajmniej raz w tygodniu należy zrobić peeling, odpowiednim preparatem do cery tłustej, aby usunąć nadmiar zrogowaciałego naskórka. Po takim zabiegu dobrze jest położyć na twarz maseczkę działającą ściągająco i przeciwzapalnie.
- Nigdy nie powinno się dotykać skóry twarzy brudnymi rękami, a już na pewno cokolwiek nimi wyciskać!
Nie można również zapominać o prawidłowej diecie oraz ruchu na świeżym powietrzu. Owoce, warzywa, napary ziołowe wspomagające trawienie z pewnością będą korzystniejsze dla zdrowia niż tłuste mięsa i mocne używki. Bardzo niekorzystnie wpływa na stan cery palenie papierosów, a także przebywanie w zadymionych pomieszczeniach. Należy pamiętać, że bakterie wywołujące trądzik są beztlenowcami, więc brak świeżego powietrza bardzo im służy.
Uwaga na drożdże i preparaty drożdżowe! Zawarte w nich witaminy z grupy B czasem powodują zaostrzenie się zmian trądzikowych, chociaż z reguły mają na cerę dobroczynny wpływ. Jeśli zdecydujesz się na kurację drożdżową i zaobserwujesz nagłe pogorszenie, musisz ją przerwać.
Kiedy należy iść do kosmetyczki, a kiedy do dermatologa ?
Jeśli pomimo odpowiedniej pielęgnacji zaobserwujesz u siebie coraz większą ilość zaskórników zwłaszcza tych zamkniętych, koniecznie idź do kosmetyczki. W dobrym gabinecie fachowiec oczyści skórę w sposób higieniczny i sterylny, a przede wszystkim profesjonalny. Poradzi również jak pielęgnować właśnie tę konkretną cerę, zaleci następną wizytę lub serię zabiegów poprawiających kondycję skóry tłustej. Im wcześniej usunie się nadmiar zaskórników, tym mniejsze jest prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań w postaci ropnych zmian.
Nie zalecam samodzielnego oczyszczania cery w domu, ponieważ nieumiejętne usunięcie zaskórników może spowodować powstanie ropnych krostek lub uogólniony stan zapalny skóry
Jeżeli jednak pomimo odpowiedniej pielęgnacji w domu oraz oczyszczania skóry w gabinecie kosmetycznym stan cery pogarsza się, występuje coraz więcej krostek ropnych, zaczerwienień i zasinień - należy udać się do lekarza dermatologa. Lekarz zastosuje odpowiednie leczenie zewnętrzne – maści, kremy, płyny oraz w razie potrzeby wewnętrzne – antybiotyk lub inny specyfik mający na celu poprawę stanu cery. Może też zlecić wykonanie dodatkowych badań w celu upewnienia się, że zalecane leki nie pogorszą np. stanu wątroby.
Co robić jeśli po trądziku zostały już tylko ślady ?
Często zaawansowane postacie trądziku, nawet dobrze zaleczone, pozostawiają na skórze szpecące ślady – blizenki, przebarwienia, nierówność cery. Można temu zaradzić przeprowadzając w gabinecie kosmetycznym serię zabiegów złuszczających oraz np. jontoforez z odpowiednim preparatem czynnym. Jeśli zmiany są głębsze, lekarz może przeprowadzić tzw. głębokie złuszczenie, które powoduje intensywną regenerację skóry, jej wygładzenie i radykalną poprawę jej stanu.
Z domowych sposobów dobrze jest wykonywać peeling typu „scrub” co najmniej raz w tygodniu, okłady ze skrzypu i szałwi (zioła zmieszać w proporcjach 1:1, dwie łyżki stołowe zalać litrem wrzątku, po przestudzeniu moczyć ręcznik, który należy przeznaczyć tylko do tego celu, i przykładać do twarzy dobrze ciepłe okłady, trzymając do wystygnięcia – powtórzyć 10 razy), pić dużo soku z marchwi. Powinno się też dużo spacerować po świeżym powietrzu, ale zwracając uwagę na to, aby skóra się nie pociła. Przede wszystkim jednak trzeba mieć cały czas świadomość, że jest to tylko dolegliwość przejściowa i na ogół mija około dwudziestego roku życia.
|
